IATA, CANSO en ACI lanceren gezamenlijk initiatief tegen runway incursions
De International Air Transport Association (IATA), de organisatie CANSO en de luchthavenvereniging ACI hebben op 28 juli 2026 een gezamenlijk initiatief aangekondigd om het risico op zogeheten runway incursions te verminderen – de ongeoorloofde aanwezigheid van een vliegtuig, voertuig of persoon op de startbaan of in de beschermde zone daarvan. Het initiatief is een reactie op het feit dat dergelijke gevallen volgens de organisaties terugkomen in de veiligheidsstatistieken van IATA en sommige daarvan de laatste tijd fatale gevolgen hadden.
Volgens de organisaties gaat het om een fenomeen dat nauwe samenwerking vereist tussen luchtvaartmaatschappijen, luchthavens, luchtverkeersleidingsdiensten, toezichthouders en operationeel personeel. Het initiatief brengt daarom drie organisaties samen die in de burgerluchtvaart precies deze groepen vertegenwoordigen.
Drie aandachtsgebieden
- Verbetering van de melding van veiligheidsincidenten en gegevensverzameling – dit moet gaan over incidenten, bijna-ongevallen, waarschuwingssignalen en observaties van operationeel personeel.
- Versterking van de lokale Local Runway Safety Teams, die moeten dienen als het belangrijkste platform waar luchtvaartmaatschappijen, luchthavens en luchtverkeersleidingsdiensten gezamenlijk lokale risico's beoordelen en gecoördineerde maatregelen afspreken.
- Het delen van voortgang en opgedane ervaringen, zodat bewezen methoden zich sneller kunnen verspreiden naar andere luchthavens en organisaties met een vergelijkbare operationele omgeving.
Nick Careen, senior vicepresident van IATA voor operaties, veiligheid en security, zei dat vliegen de veiligste manier is om lange afstanden te reizen en dat het behoud hiervan voortdurende verbetering vereist, ondersteund door wereldwijde standaarden, veiligheidsgegevens en samenwerking. Volgens hem brengt het initiatief luchtvaartmaatschappijen, luchthavens en luchtverkeersleidingsdiensten samen zodat zij risico's op start- en landingsbanen eerder kunnen opsporen en gecoördineerd kunnen handelen.
Andrea Sack, senior vicepresident van CANSO voor wereldwijde operaties, voegde toe dat veiligheid op start- en landingsbanen afhangt van duidelijke communicatie en afgestemde beslissingen binnen de hele luchthavenomgeving, en dat sterke lokale runway safety teams luchtverkeersleiders, luchthavens, luchtvaartmaatschappijen en andere operationele partners samenbrengen bij het identificeren van risico's en het zoeken naar praktische oplossingen.
Darryl Dowd, vicepresident van ACI World voor veiligheid, security en operaties, zei dat luchthavens centraal staan in dit vraagstuk, omdat daar het hele luchtvaartsysteem samenkomt. Volgens hem zijn het juist de lokale kennis van de omgeving en langdurige samenwerking die veiligheidsaanbevelingen omzetten in een daadwerkelijke risicovermindering, en ACI is bereid zijn leden te ondersteunen bij het in de praktijk brengen van deze instrumenten.
Het nieuwe initiatief bouwt voort op bestaande programma's, met name het Global Action Plan for the Prevention of Runway Incursions (GAPPRI) – een gezamenlijk project van ICAO, Eurocontrol en de Flight Safety Foundation, dat ook door IATA, ACI en CANSO werd gesteund – en het ICAO Global Runway Safety Action Plan. Het doel is deze wereldwijde plannen te versterken met concrete instrumenten die de organisaties al hebben ontwikkeld.
- Datum van aankondiging
- 28 juli 2026
- Betrokken organisaties
- IATA, CANSO, ACI
- Aansluitend plan
- GAPPRI
- Aansluitend plan 2
- ICAO Global Runway Safety Action Plan
Concrete instrumenten van het initiatief
- Runway Safety Team Implementation Package van ACI, ontstaan binnen het programma APEX in Safety.
- Runway Safety Checklist, gezamenlijk ontwikkeld door ACI en CANSO.
- Runway Incursion Safety Risk Assessment van IATA.
- GAPPRI-gapanalysetool bestemd voor luchtvaartmaatschappijen.
- Beoordeling van risicoanalyses en corrigerende maatregelen van luchtvaartmaatschappijen binnen het IOSA-programma.
IATA herinnert er in de opmerkingen voor redacteuren aan dat de organisatie meer dan 370 luchtvaartmaatschappijen verenigt, goed voor circa 85% van het wereldwijde luchtvervoer. Volgens eigen gegevens vertegenwoordigt ACI per januari 2026 811 leden die meer dan 2.200 luchthavens exploiteren in meer dan 160 landen wereldwijd, terwijl CANSO aangeeft dat zijn leden meer dan 90% van het wereldwijde luchtverkeer verzorgen.
Lezers van map.flights kunnen de ontwikkeling van veiligheidsnormen en concrete gevallen volgen bij de afzonderlijke luchthavens en luchtvaartmaatschappijen waarop runway safety van toepassing is.