IATA: oorlog in het Midden-Oosten drukte de vraag naar vluchten in mei
De internationale luchtvaartkoepel IATA heeft de cijfers over mei 2026 gepubliceerd, waaruit blijkt dat de wereldwijde vraag naar luchtvervoer op jaarbasis met 2,2% daalde. Volgens IATA-topman Willie Walsh was dit het gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Zonder het Midden-Oosten zou de vraag juist met 0,7% zijn gestegen.
Volgens het persbericht van IATA lag de totale vraag, gemeten in revenue passenger kilometers (RPK), in mei 2026 2,2% lager dan in dezelfde maand van 2025. De capaciteit, uitgedrukt in available seat kilometers (ASK), daalde op jaarbasis met 2,3%. De bezettingsgraad (load factor) bereikte desondanks 83,5%, wat 0,1 procentpunt meer is dan vorig jaar mei en tegelijk een recordwaarde voor deze maand.
- Daling RPK (totaal)
- -2,2%
- RPK zonder Midden-Oosten
- +0,7%
- Daling ASK (capaciteit)
- -2,3%
- Bezettingsgraad (load factor)
- 83,5% +0,1 p.p., record voor mei
Het internationale luchtverkeer zag de vraag met 1,6% dalen, terwijl deze zonder het Midden-Oosten met 3,1% zou zijn gestegen. De capaciteit op internationale vluchten daalde met 2,4% en de bezettingsgraad kwam uit op 83,7% (+0,7 p.p.). Het binnenlandse verkeer daalde sterker, met 3,1%, de capaciteit nam af met 2,1% en de bezettingsgraad zakte naar 83,0%, oftewel 0,8 procentpunt lager dan vorig jaar.
IATA-topman Willie Walsh liet volgens het persbericht weten dat de daling van de vraag in mei zich vooral concentreerde bij luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten, waar de vraag op jaarbasis met 28,4% daalde. Volgens hem is dit echter een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de terugval van 46,6% in april, wat hij een teken van veerkracht van de regio noemde.
Walsh voegde toe dat de vraag ook in Noord-Amerika en Azië terugliep, vooral door de omstandigheden op de binnenlandse markten in de VS en China. Volgens hem was de totale vraag in mei, ondanks de hoge brandstof- en ticketprijzen, redelijk veerkrachtig. De recente scherpe daling van de olieprijzen noemde hij bemoedigend, maar hij waarschuwde tegelijk dat de gevolgen van de oorlog waarschijnlijk zullen aanhouden, omdat de olietoevoer via de Straat van Hormuz onzeker blijft en het doorwerken van lagere olieprijzen in de kerosineprijzen volgens hem langer zal duren. Hij voegde eraan toe dat luchtvaartmaatschappijen die met een marge van 2,0% werken, de weerstand van de vraag tegen hogere ticketprijzen zullen moeten blijven testen om de gestegen brandstofkosten te dekken.
Internationale markten per regio
- Azië-Pacific: de vraag steeg met 1,3%, de capaciteit daalde met 1,1%, bezettingsgraad 85,3% (+2,0 p.p.). In Vietnam leidden strengere beperkingen op de import van vliegtuigbrandstof tot een forse inperking van de capaciteit op korte routes en een daling van het intra-Aziatische internationale verkeer.
- Europa: de vraag steeg met 3,8%, de capaciteit met 2,3%, bezettingsgraad 85,4% (+1,2 p.p.). Directe verbindingen naar Azië namen met 15% toe, wat IATA omschrijft als een voortdurende verschuiving naar rechtstreekse verbindingen tussen de twee regio's.
- Noord-Amerika: de vraag steeg met 1,0%, de capaciteit met 0,6%, bezettingsgraad 84,0% (+0,4 p.p.).
- Midden-Oosten: de vraag daalde met 28,8%, de capaciteit met 24,3%, bezettingsgraad zakte naar 76,1% (-4,8 p.p.). De gevolgen van de oorlog in Iran drukken volgens IATA nog altijd sterk op de jaarvergelijking, al nemen ze maand op maand af en was het tempo van de daling ongeveer half zo groot als in april.
- Latijns-Amerika: de vraag steeg met 10,5%, de capaciteit met 9,0%, bezettingsgraad 85,0% (+1,2 p.p.).
- Afrika: de vraag steeg met 8,9%, de capaciteit met 8,3%, bezettingsgraad 73,4% (+0,4 p.p.).
Wat het binnenlandse verkeer betreft, meldt IATA dat China de sterkste daling liet zien, wat mogelijk verband houdt met hogere ticketprijzen en met het feit dat het Drakenbootfestival dit jaar pas in juni valt. Ook de Verenigde Staten kenden een fikse terugval, terwijl de meeste andere gevolgde binnenlandse markten in een gematigd tempo groeiden.
IATA herinnert in de toelichting voor redacties eraan dat de organisatie meer dan 370 luchtvaartmaatschappijen vertegenwoordigt, goed voor ongeveer 85% van het wereldwijde luchtverkeer, en dat alle genoemde cijfers voorlopig zijn en kunnen worden bijgesteld op basis van aanvullende gegevens. Binnenlandse RPK vormden volgens de organisatie in 2025 ongeveer 37,2% van de totale markt, waarbij de zes binnenlandse markten in dit overzicht 29,6% van de wereldwijde RPK en 79,4% van al het binnenlandse luchtverkeer vertegenwoordigen.