IATA: conflict in het Midden-Oosten laat luchtvrachtmarkt in maart kelderen
De internationale luchtvaartorganisatie IATA heeft de cijfers voor maart 2026 gepubliceerd, waaruit blijkt dat de wereldwijde vraag naar luchtvracht op jaarbasis met 4,8 procent daalde door ernstige verstoringen op belangrijke knooppunten in de Golfregio als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Ook het aanbod van capaciteit nam af, terwijl andere regio's over het algemeen wel groei lieten zien.
Volgens IATA-cijfers daalde de wereldwijde vraag naar luchtvracht, gemeten in vrachttonkilometers (CTK), in maart op jaarbasis met 4,8 procent. Bij internationale luchtvaartmaatschappijen was de terugval nog groter en bedroeg 5,5 procent.
Tegelijkertijd daalde ook de beschikbare capaciteit, uitgedrukt in beschikbare vrachttonkilometers (ACTK), met 4,7 procent, en zelfs met 6,8 procent in het internationale verkeer.
IATA-directeur Willie Walsh verklaarde dat de daling vooral te wijten is aan ernstige verstoringen op de belangrijkste knooppunten in de Golfregio als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, waarbij ook de timing van de gebruikelijke vertraging na het Chinese Nieuwjaar een rol speelde. Volgens hem blijven de onderliggende vraagtrends echter sterk, en gaan de herziene handels- en bbp-prognoses van de Wereldhandelsorganisatie en het Internationaal Monetair Fonds nog altijd uit van groei in 2026.
Walsh voegde eraan toe dat luchtvrachtnetwerken voorlopig nog de nodige flexibiliteit bieden om de wereldwijde toeleveringsketens te laten functioneren, die zich moeten aanpassen aan geopolitieke spanningen, tarieven en operationele beperkingen. Volgens hem zal de veerkracht van de sector de komende maanden vooral op de proef worden gesteld door de ontwikkeling van leveringen en brandstofprijzen.
- Vraag (CTK)
- -4,8% jaar-op-jaar
- Capaciteit (ACTK)
- -4,7% jaar-op-jaar
- Prijs vliegtuigbrandstof
- +106,6% jaar-op-jaar
- Olieprijs
- +43,1% jaar-op-jaar
- Raffinagemarges
- +320%
- Inkoopmanagersindex industrie
- 51,4 punten
- Aandeel Midden-Oosten in CTK
- 13,2% (2025)
Volgens IATA groeide de wereldwijde industriële productie in februari op jaarbasis met 3,1 procent, de 38e opeenvolgende maand van groei, terwijl de wereldwijde goederenhandel op jaarbasis met 8,0 procent toenam.
De prijzen van vliegtuigbrandstof stegen in maart fors, met 106,6 procent op jaarbasis, gepaard gaand met een stijging van de olieprijs met 43,1 procent en een sprongsgewijze toename van de raffinagemarges met 320 procent.
De inkoopmanagersindex (PMI) voor de industrie bleef in maart op 51,4 punten, dus nog in groeigebied, al iets lager dan in februari. Ook de index van nieuwe exportorders kwam uit op 50,1 punten, wat volgens IATA wijst op gunstige omstandigheden voor de vraag naar luchtvracht.
Prestaties per regio
- Azië-Pacific: vraag steeg met 5,4%, capaciteit met 5,0%.
- Noord-Amerika: vraag daalde met 1,2%, capaciteit met 1,1%.
- Europa: vraag steeg met 2,2%, capaciteit met 4,2%.
- Midden-Oosten: vraag daalde met 54,3%, capaciteit met 52,4% – het zwakste resultaat van alle regio's. De regio vertegenwoordigde in 2025 slechts 13,2% van de wereldwijde CTK-markt, minder dan alleen Latijns-Amerika en Afrika.
- Latijns-Amerika en het Caribisch gebied: vraag steeg met 1,8%, capaciteit met 5,1%.
- Afrika: vraag steeg met 7,0%, de sterkste stijging van alle regio's, maar capaciteit daalde met 4,6%.
Volgens IATA verschilden de prestaties ook per handelsroute. De snelste groei werd genoteerd op de route tussen Afrika en Azië, gevolgd door de verbinding Azië-Europa, en ook de intra-Aziatische handel presteerde sterk. De routes verbonden met de Perzische Golf werden daarentegen ernstig verstoord door het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten. De bron vermeldt bij de afzonderlijke routes ook een tabel met de groei op jaarbasis, maar de concrete cijfers per route ontbreken in de gepubliceerde tekst.
IATA verenigt meer dan 370 luchtvaartmaatschappijen, die samen ongeveer 85 procent van het wereldwijde luchtverkeer vertegenwoordigen, en de statistieken omvatten zowel internationaal als binnenlands geregeld vrachtvervoer van zowel leden als niet-leden.