Liczby na pasie startowym to nie kolejność, lecz kurs magnetyczny

Duże białe liczby na progach pasów startowych oznaczają kurs magnetyczny zaokrąglony do dziesiątek stopni: pas 24 wskazuje w przybliżeniu 240 stopni, czyli kierunek południowo-zachodni — a ten sam pas betonu przy ruchu z przeciwnej strony nazywa się 06.

2026-08-30

Numer pasa powstaje z kursu magnetycznego jego kierunku: kurs dzieli się przez dziesięć i zaokrągla, więc kierunek 237° daje pas 24. Po jednym pasie lata się w obu kierunkach, dlatego każdy pas ma dwa numery różniące się dokładnie o 18 — czyli o 180 stopni. W Pradze pas 06 i 24 dzielą ten sam beton, a 12 i 30 drugi. Gdy obok siebie leżą równoległe pasy o tym samym kursie, rozróżnia je litera: L jak lewy, C jak środkowy, R jak prawy. Tam, gdzie obok siebie leżą cztery i więcej równoległych pasów, litery przestają wystarczać — część pasów otrzymuje wtedy numer przesunięty o jeden, mimo że wskazują ten sam kierunek.

Różnica numerów obu końców pasa

18 (180°)

Pasy równoległe

przyrostek L / C / R

Pasy w Pradze (LKPR)

06/24 i 12/30

Najwyższy numer

36 (kurs 360° — na północ)

Dla załogi numer to kontrola na pierwszy rzut oka: po ustawieniu się w osi pasa kompas musi wskazywać w przybliżeniu dziesięciokrotność liczby namalowanej przed oknem — jeśli nie wskazuje, samolot stoi na złym pasie. Który koniec jest akurat „w użyciu”, decyduje kontrola ruchu lotniczego głównie na podstawie wiatru: ląduje się i startuje pod wiatr, więc gdy wiatr się zmienia, zmienia się też kierunek ruchu na całym lotnisku.

Pod wiatr lata się dlatego, że o starcie i lądowaniu decyduje prędkość względem powietrza, nie względem ziemi. Wiatr czołowy część tej prędkości „odrabia” sam: samolot odrywa się i siada przy niższej prędkości względem pasa, dzięki czemu wystarcza mu krótszy rozbieg i krótsze dobiegnięcie. Wiatr boczny natomiast utrudnia lądowanie — każdy typ samolotu ma swój limit, a gdy wiatr go przekroczy, ruch przenosi się na pas, który lepiej ustawiony jest pod wiatr. Dlatego duże lotniska mają pasy w dwóch kierunkach; w Pradze 06/24 i 12/30.

W którym kierunku ląduje się w Pradze

z naszych pomiarów dotknięcia pasa, 10.–29. 8. 2026

Udziały liczymy z 4 436 lądowań, przy których nasza sieć zmierzyła moment dotknięcia pasa i przypisała pas startowy. Lądowania pod przeważający wiatr południowo-zachodni odbywają się właśnie na pasie 24.

Obciążenie pasów na profilu lotniska

Lotnisko Václava Havla w Pradze

Co jeszcze namalowane jest na pasie

• Szerokie podłużne pasy na początku oznaczają próg — miejsce, w którym samolot może pierwszy raz dotknąć pasa. Strzałki przed nimi oznaczają przesunięty próg: na ten odcinek się nie ląduje, ale można po nim kołować.
• Para pasów kawałek za progiem wyznacza strefę przyziemienia — cel, w którym samolot powinien dotknąć pasa, by zostało mu wystarczająco dużo miejsca na dobiegnięcie.
• Pełne żółte poprzeczne linie na drogach kołowania przed wjazdem na pas to miejsca oczekiwania — bez zgody wieży nie wolno ich przekraczać.

Numery nie są przy tym dane raz na zawsze: magnetyczny biegun północny powoli się przesuwa, a wraz z nim zmieniają się kursy magnetyczne. Gdy przesunięcie przekroczy pół dziesiątki stopni, lotnisko przenumerowuje pas — przemalowuje progi i aktualizuje mapy, bazy danych nawigacyjnych oraz nazwy podejść przyrządowych. „Nowy” pas w historii lotniska bywa więc tym samym betonem ze zmienioną nazwą — a światowe lotniska spotyka to wraz z wędrówką bieguna wielokrotnie. Dopiero w pobliżu biegunów magnetycznych, na przykład na północy Kanady, nie można polegać na kompasie w ogóle — tamtejsze pasy numeruje się więc według północy geograficznej.

Na profilu każdego monitorowanego lotniska pokazujemy pas w użyciu na żywo na podstawie tego, gdzie samoloty w ostatnich minutach faktycznie lądowały i skąd startowały; długoterminowe obciążenie kierunków znajduje się w zakładce Statystyki. Zamknięty pas rysujemy na planie przekreślony — dzięki temu rozpoznacie też beton, na którym akurat nie odbywa się ruch.