IATA, CANSO i ACI uruchamiają wspólną inicjatywę przeciw wtargnięciom na pas startowy
Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA), organizacja CANSO oraz stowarzyszenie lotnisk ACI ogłosiły 28 lipca 2026 wspólną inicjatywę, której celem jest zmniejszenie ryzyka tzw. runway incursions – nieuprawnionej obecności samolotu, pojazdu lub osoby na pasie startowym bądź w jego strefie ochronnej. Inicjatywa jest odpowiedzią na fakt, że tego rodzaju przypadki pojawiają się w statystykach bezpieczeństwa IATA, a niektóre z nich miały ostatnio tragiczne skutki.
Według organizacji jest to zjawisko wymagające ścisłej współpracy między liniami lotniczymi, lotniskami, dostawcami usług żeglugi powietrznej, regulatorami oraz personelem operacyjnym. Inicjatywa łączy więc trzy podmioty, które w lotnictwie cywilnym reprezentują właśnie te grupy interesariuszy.
Trzy obszary działania
- Poprawa raportowania zdarzeń bezpieczeństwa i zbierania danych – dotyczy incydentów, sytuacji bliskich wypadkowi, sygnałów ostrzegawczych oraz spostrzeżeń personelu operacyjnego.
- Wzmocnienie lokalnych zespołów ds. bezpieczeństwa na pasach startowych (Local Runway Safety Teams), które mają być główną platformą, na której linie lotnicze, lotniska i dostawcy usług żeglugi powietrznej wspólnie oceniają lokalne ryzyko i uzgadniają skoordynowane działania.
- Dzielenie się postępami i zdobytymi doświadczeniami, aby sprawdzone praktyki mogły szybciej rozprzestrzeniać się na kolejne lotniska i organizacje o podobnym środowisku operacyjnym.
Nick Careen, starszy wiceprezes IATA ds. operacji, bezpieczeństwa i ochrony, powiedział, że latanie jest najbezpieczniejszym sposobem podróżowania na dalekie dystanse, a utrzymanie tego stanu wymaga nieustannego doskonalenia wspieranego globalnymi standardami, danymi dotyczącymi bezpieczeństwa i współpracą. Jego zdaniem inicjatywa łączy linie lotnicze, lotniska i dostawców usług żeglugi powietrznej, by szybciej wykrywać zagrożenia na pasach i działać w sposób skoordynowany.
Andrea Sack, starsza wiceprezes CANSO ds. globalnych operacji, dodała, że bezpieczeństwo na pasach startowych zależy od jasnej komunikacji i spójnych decyzji w całym środowisku lotniskowym oraz że silne lokalne zespoły ds. bezpieczeństwa na pasach łączą kontrolerów ruchu lotniczego, lotniska, linie lotnicze i innych partnerów operacyjnych przy identyfikacji ryzyka i szukaniu praktycznych rozwiązań.
Darryl Dowd, wiceprezes ACI World ds. bezpieczeństwa, ochrony i operacji, powiedział, że lotniska znajdują się w centrum tego problemu, ponieważ zbiega się w nich cały system lotniczy. Jego zdaniem to właśnie lokalna znajomość środowiska i długofalowa współpraca przekształcają zalecenia dotyczące bezpieczeństwa w realne zmniejszenie ryzyka, a ACI jest gotowe wspierać swoich członków we wdrażaniu tych narzędzi w praktyce.
Nowa inicjatywa nawiązuje do istniejących programów, konkretnie do Global Action Plan for the Prevention of Runway Incursions (GAPPRI) – wspólnego projektu ICAO, Eurocontrolu i Flight Safety Foundation, wspieranego również przez IATA, ACI i CANSO – oraz do ICAO Global Runway Safety Action Plan. Celem jest wzmocnienie tych globalnych planów za pomocą konkretnych narzędzi, które organizacje już opracowały.
- Data ogłoszenia
- 28 lipca 2026
- Zaangażowane organizacje
- IATA, CANSO, ACI
- Powiązany plan
- GAPPRI
- Powiązany plan 2
- ICAO Global Runway Safety Action Plan
Konkretne narzędzia inicjatywy
- Runway Safety Team Implementation Package od ACI, powstały w ramach programu APEX in Safety.
- Runway Safety Checklist, opracowana wspólnie przez ACI i CANSO.
- Runway Incursion Safety Risk Assessment od IATA.
- Narzędzie do analizy luk GAPPRI przeznaczone dla linii lotniczych.
- Ocena analiz ryzyka i działań naprawczych linii lotniczych w ramach programu IOSA.
IATA w notatkach dla redakcji przypomina, że zrzesza ponad 370 linii lotniczych, odpowiadających za około 85% światowego ruchu lotniczego. ACI według własnych danych na styczeń 2026 reprezentuje 811 członków obsługujących ponad 2200 lotnisk w ponad 160 krajach świata, natomiast CANSO podaje, że jego członkowie obsługują ponad 90% światowego ruchu lotniczego.
Czytelnicy map.flights mogą śledzić rozwój standardów bezpieczeństwa oraz konkretne przypadki dotyczące poszczególnych lotnisk i przewoźników, których dotyczy runway safety.