IATA: wojna na Bliskim Wschodzie obniżyła popyt na loty w maju
Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych IATA opublikowało dane za maj 2026 roku, według których globalny popyt na przewozy lotnicze spadł rok do roku o 2,2%, co – jak stwierdził dyrektor generalny IATA Willie Walsh – było skutkiem wojny na Bliskim Wschodzie. Bez uwzględnienia Bliskiego Wschodu popyt wzrósłby o 0,7%.
Według komunikatu prasowego IATA całkowity popyt mierzony w revenue passenger kilometers (RPK) w maju 2026 roku był o 2,2% niższy niż w tym samym miesiącu 2025 roku. Zdolność przewozowa, wyrażona w available seat kilometers (ASK), spadła rok do roku o 2,3%. Współczynnik wykorzystania miejsc (load factor) mimo to osiągnął 83,5%, czyli o 0,1 punktu procentowego więcej niż w maju ubiegłego roku, co jest rekordem dla tego miesiąca.
- Spadek RPK (łącznie)
- -2,2%
- RPK bez Bliskiego Wschodu
- +0,7%
- Spadek ASK (zdolność przewozowa)
- -2,3%
- Wykorzystanie miejsc (load factor)
- 83,5% +0,1 p.p., rekord dla maja
Transport międzynarodowy odnotował spadek popytu o 1,6%, podczas gdy bez Bliskiego Wschodu wzrósłby o 3,1%. Zdolność przewozowa na lotach międzynarodowych spadła o 2,4%, a wykorzystanie miejsc osiągnęło 83,7% (+0,7 p.p.). Transport krajowy spadł wyraźniej, o 3,1%, zdolność przewozowa zmniejszyła się o 2,1%, a wykorzystanie miejsc spadło do 83,0%, czyli o 0,8 punktu procentowego mniej niż rok wcześniej.
Dyrektor generalny IATA Willie Walsh stwierdził w komunikacie, że spadek popytu w maju dotyczył przede wszystkim przewoźników z Bliskiego Wschodu, gdzie popyt spadł rok do roku o 28,4%. Według niego oznacza to jednak wyraźną poprawę w porównaniu ze spadkiem o 46,6% odnotowanym w kwietniu, co określił jako oznakę odporności regionu.
Walsh dodał, że spadek popytu wystąpił także w Ameryce Północnej i Azji, głównie z powodu sytuacji na rynkach krajowych USA i Chin. Jego zdaniem całkowity majowy popyt był stosunkowo odporny mimo wysokich cen paliwa i biletów lotniczych. Niedawny gwałtowny spadek cen ropy naftowej określił jako zjawisko budujące, jednocześnie zaznaczył, że skutki wojny prawdopodobnie utrzymają się, ponieważ dostawy ropy przez Cieśninę Ormuz pozostają niepewne, a przełożenie niższych cen ropy na ceny paliwa lotniczego zajmie według niego więcej czasu. Dodał, że linie lotnicze działające przy marży 2,0% będą musiały nadal sprawdzać odporność popytu poprzez podwyżki cen biletów, aby pokryć wyższe koszty paliwa.
Rynki międzynarodowe według regionów
- Azja-Pacyfik: popyt wzrósł o 1,3%, zdolność przewozowa spadła o 1,1%, wykorzystanie miejsc 85,3% (+2,0 p.p.). W Wietnamie zaostrzone ograniczenia importu paliwa lotniczego doprowadziły do znacznego ograniczenia zdolności przewozowej na krótkich trasach i spadku wewnątrzazjatyckiego ruchu międzynarodowego.
- Europa: popyt wzrósł o 3,8%, zdolność przewozowa o 2,3%, wykorzystanie miejsc 85,4% (+1,2 p.p.). Bezpośredni ruch do Azji wzrósł o 15%, co IATA opisuje jako kontynuację przejścia w kierunku połączeń bezpośrednich między obydwoma regionami.
- Ameryka Północna: popyt wzrósł o 1,0%, zdolność przewozowa o 0,6%, wykorzystanie miejsc 84,0% (+0,4 p.p.).
- Bliski Wschód: popyt spadł o 28,8%, zdolność przewozowa o 24,3%, wykorzystanie miejsc spadło do 76,1% (-4,8 p.p.). Skutki wojny w Iranie nadal silnie obciążają porównanie rok do roku, choć z miesiąca na miesiąc słabną, a tempo spadku było mniej więcej o połowę niższe niż w kwietniu.
- Ameryka Łacińska: popyt wzrósł o 10,5%, zdolność przewozowa o 9,0%, wykorzystanie miejsc 85,0% (+1,2 p.p.).
- Afryka: popyt wzrósł o 8,9%, zdolność przewozowa o 8,3%, wykorzystanie miejsc 73,4% (+0,4 p.p.).
W przypadku transportu krajowego IATA podaje, że najwyraźniejszy spadek odnotowały Chiny, co może być związane z wyższymi cenami biletów oraz faktem, że Święto Smoczych Łodzi przypada w tym roku dopiero na czerwiec. Wyraźny spadek odnotowały też Stany Zjednoczone, podczas gdy większość pozostałych obserwowanych rynków krajowych rosła w umiarkowanym tempie.
IATA w notatkach dla redakcji przypomina, że zrzesza ponad 370 linii lotniczych odpowiadających za około 85% światowego ruchu lotniczego, a wszystkie podane dane mają charakter wstępny i mogą zostać skorygowane po uzupełnieniu danych. Krajowe RPK stanowiły według zrzeszenia w 2025 roku około 37,2% całego rynku, przy czym sześć rynków krajowych uwzględnionych w tym zestawieniu odpowiada za 29,6% globalnych RPK i 79,4% całego krajowego ruchu lotniczego.