IATA: konflikt na Bliskim Wschodzie uderzył w rynek lotniczych przewozów towarowych w marcu
Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Lotniczych IATA opublikowało dane za marzec 2026 roku, według których globalny popyt na lotniczy transport towarowy spadł rok do roku o 4,8 procent z powodu poważnych zakłóceń ruchu w kluczowych węzłach Zatoki Perskiej, spowodowanych wojną na Bliskim Wschodzie. Spadek odnotowała także podaż zdolności przewozowych, podczas gdy pozostałe regiony w większości utrzymały wzrost.
Według danych IATA globalny popyt na lotniczy transport towarowy, mierzony w cargo tonokilometrach (CTK), spadł w marcu rok do roku o 4,8 procent. U przewoźników międzynarodowych spadek był jeszcze wyraźniejszy i wyniósł 5,5 procent.
Równocześnie zmniejszyła się oferowana zdolność przewozowa, wyrażona w dostępnych cargo tonokilometrach (ACTK) – o 4,7 procent, a w ruchu międzynarodowym o 6,8 procent.
Dyrektor generalny IATA Willie Walsh stwierdził, że za spadkiem stoją przede wszystkim poważne zakłócenia ruchu w głównych węzłach Zatoki Perskiej, wywołane wojną na Bliskim Wschodzie, a przyczyniło się do tego również typowe spowolnienie po chińskim Nowym Roku. Według niego jednak podstawowe trendy popytu pozostają silne, a zrewidowane prognozy handlu i PKB Światowej Organizacji Handlu oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego wciąż zakładają wzrost w 2026 roku.
Walsh dodał, że sieci lotniczego cargo nadal zapewniają elastyczność niezbędną do funkcjonowania globalnych łańcuchów dostaw, które muszą przystosowywać się do napięć geopolitycznych, ceł i ograniczeń operacyjnych. Jak zaznaczył, odporność branży w najbliższych miesiącach sprawdzi zwłaszcza sytuacja w dostawach i ceny paliwa.
- Popyt (CTK)
- -4,8% rok do roku
- Zdolność (ACTK)
- -4,7% rok do roku
- Cena paliwa lotniczego
- +106,6% rok do roku
- Cena ropy
- +43,1% rok do roku
- Marże rafineryjne
- +320%
- PMI dla przemysłu
- 51,4 pkt
- Udział Bliż. Wschodu w CTK
- 13,2% (2025)
Według IATA globalna produkcja przemysłowa wzrosła w lutym rok do roku o 3,1 procent, co oznaczało już 38. miesiąc wzrostu z rzędu, a światowy handel towarami zwiększył się rok do roku o 8,0 procent.
Ceny paliwa lotniczego w marcu gwałtownie wzrosły – rok do roku o 106,6 procent, czemu towarzyszył wzrost cen ropy o 43,1 procent oraz skokowy wzrost marż rafineryjnych o 320 procent.
Wskaźnik PMI dla przemysłu przetwórczego utrzymał się w marcu na poziomie 51,4 punktu, czyli w strefie wzrostu, choć nieco niżej niż w lutym. Podobnie wskaźnik nowych zamówień eksportowych osiągnął 50,1 punktu, co według IATA sygnalizuje korzystne warunki dla popytu na lotniczy transport towarowy.
Wyniki w podziale na regiony
- Region Azji i Pacyfiku: popyt wzrósł o 5,4%, zdolność przewozowa o 5,0%.
- Ameryka Północna: popyt spadł o 1,2%, zdolność przewozowa o 1,1%.
- Europa: popyt wzrósł o 2,2%, zdolność przewozowa o 4,2%.
- Bliski Wschód: popyt zapadł się o 54,3%, zdolność przewozowa o 52,4% – najsłabszy wynik ze wszystkich regionów. Region ten w 2025 roku odpowiadał zaledwie za 13,2% światowego rynku CTK, mniej niż tylko Ameryka Łacińska i Afryka.
- Ameryka Łacińska i Karaiby: popyt wzrósł o 1,8%, zdolność przewozowa o 5,1%.
- Afryka: popyt wzrósł o 7,0%, najwięcej ze wszystkich regionów, ale zdolność przewozowa spadła o 4,6%.
Według IATA wyniki różniły się także w zależności od poszczególnych tras handlowych. Najszybciej rosła trasa między Afryką a Azją, a za nią połączenie Azja–Europa; silnie rozwijał się też handel wewnątrzazjatycki. Natomiast trasy powiązane z Zatoką Perską zostały poważnie zakłócone przez trwający konflikt na Bliskim Wschodzie. Źródło przy poszczególnych trasach podaje również tabelę ze wzrostem rok do roku, jednak konkretne liczby dla poszczególnych tras w opublikowanym tekście nie zostały podane.
IATA zrzesza ponad 370 przewoźników lotniczych, którzy odpowiadają za około 85 procent światowego ruchu lotniczego, a jej statystyki obejmują międzynarodowy i krajowy regularny transport towarowy zarówno linii zrzeszonych, jak i niezrzeszonych w organizacji.